Fujifilm FinePix E900

Een lichte en potente middenklasser van Fuji?

Door Elena Markx

Fujifilm maakt zijn eigen CCD’s en dat is een enorm voordeel. Hun Super CCD is er in verschillende smaken en nu staat de 9 megapixel FinePix E900 met zijn 4 x zoomlens op onze testtafels; een verslag van onze ervaringen.

FEITEN & CIJFERS

Fujifilm
FinePix E900

7,9

Type: Verkoop: Sensor:

Compact € 386,- 9,0 megapixel Super CCD

Leverancier:
Fujifilm

Details oordeel:

Scherpte: Kleurweergave: Kleurverzadiging: Helderheid: Contrast: Ruisgevoeligheid: Kunstlichtopname: Nachtopname: Faciliteiten: Gebruiksgemak: Totaal:

8,0 5,0 8,5 8,5 9,0 8,0 7,5 8,0 8,5 8,0 7,9

10% 10% 10% 10% 10% 10% 10% 10% 10% 10%

Specificaties:

Max. resolutie: Objectief: Optische zoom: Digitale zoom: Video-resolutie: Opslag intern: Opslag extern: Opslagformaat:

3488 x 2616 7,2 - 28,8 mm 4,0 x 7,6 x 640 x 480 (30 bps) 0 MB XD JPG, RAF (CCD-RAW)

» Volledige specificaties

De Fujifilm FinePix E900 heeft het uiterlijk en de mogelijkheden van een specifieke categorie camera’s. Modellen die we al enige tijd zagen ook bij Sony en Olympus. De E-900 heeft een doorsnee uiterlijk. Het lijkt een camera van dertien in een dozijn, maar het is een wolf in schaapskleren, want hij herbergt een 4 x zoomlens en een 9 megapixel sensor. Dit cameramodel zou je een tussenmodel kunnen noemen, want hij is niet supercompact, integendeel, de sterke zoomfactor maakt hem toch groter dan de echte compactcamera. Het is ook geen professionele camera en hij lijkt in geen enkel opzicht op een spiegelreflexcamera. Hij heeft naast die ruime lens en sensor een optische zoeker en riante fotografische mogelijkheden. Er is een simpele bedieningsmodus om volautomatisch plaatjes te schieten, maar je vind dus ook de faciliteiten waarmee hij zeker de fotohobbyist zal aanspreken.

De Fujifilm FinePix E900 is dus een gewone compacte camera, niet superslank, niet spiegelreflexgroot. Hij heeft een plastic body, gelukkig niet die namaak-metaalkleur, maar antracietgrijs. Hij is licht en prettig hanteerbaar. Op de voorzijde heeft hij een kleine glooiende handgreep. Hij biedt meteen plaats aan de twee oplaadbare AA-batterijen, die Fuji er bij levert. Op die voorkant is de 4 x zoom Fujinonlens nadrukkelijk aanwezig en als je wat beter kijkt zie je dat er een extra, chroomkleurige ring om het uitschuifobjectief zit. Die ring is door het indrukken van een knopje -links onder de lens- afneembaar en zo komt een bajonetvergrendeling beschikbaar voor voorzetlenzen en filters. Rechts boven de lens zit de oculairzoeker met daar direct naast de drie gaatjes van de microfoon. Als je de camera in de gebruikspositie draait zie je bovenop van links naar rechts de ingeklapte flitser, de aan/uitschakelaar en voorop de ontspanknop. Aan de achterkant tref je de draaikeuzeschakelaar met uiteraard de volautomatische en PASM-standen (Programma, diAfragma- of Sluitertijdvoorkeuze en de handMatige modus). Je hebt ook keuze uit de videostand, ‘natural color’ en drie voorgeprogrammeerde opnamesituaties portret, sport en nacht.

Op de achterzijde van de E900 is een 2 inch LCD-scherm gemonteerd en omdat de camera niet erg compact is, blijft er voldoende ruimte voor de bedieningsorganen, zoals de vierweg-kantelknop voor de menubesturing en -selectie, de zoomknoppen en vijf andere knoppen. Een van die knoppen is de handige f-knop die Fujifilm al geruime tijd op zijn camera’s zet. Die knop zorgt voor de onmiddellijke weergave van een paar veelgebruikte instelopties zoals de resolutie en ISO-waarde. Naar die opties zul je dus tevergeefs zoeken in de gewone menu’s. Deze Fujifilmcamera is lekker snel. Na het indrukken van de aan/uitschakelaar schiet zijn telescopische lens naar buiten en staat hij binnen 1,5 seconden klaar om de eerste foto te maken. Zijn ontspanknop reageert volgens de specificaties binnen 0,01 seconden, maar dan wel met gefixeerde belichting en scherpstelling. In de normale gebruiksstand, dus met die opties actief, loopt die tijd wel op, maar hij houdt de vaart er in. Het opslaan van een foto vergt ruim twee seconden en dat is inclusief alle noodzakelijke handelingen die de camera moet verrichten, dus ook het LCD-scherm staat dan klaar. En dat is een aspect dat door de meeste camerafabrikanten voor het gemak nog wel eens over het hoofd wordt gezien. Deze Fuji is dus behoorlijk snel.

In deze E900 zit de 9 megapixel sensor van de S9500 met een maximale resolutie van 3488 x 2616 beeldpunten. Een sensor met 9 megapixels klinkt erg indrukwekkend, maar FOTOcentraal staart zich daar niet blind op. Het zijn namelijk de megapixels van de Fujifilm sensor, de Super CCD die je alleen in Fuji-camera’s aantreft en waarover Fujifilm erg vaag is. De Super CCD-sensor heeft een verhoogde lichtgevoeligheid doordat het beschikbare oppervlak van de beeldpunten groter is. Je vindt er geen vierkante beeldpunten in horizontale en verticale rijen, maar honingraatvormige beeldpunten in diagonale rijen. Dat moet leiden tot een rijker kleurenpalet en meer doortekening in extreem lichte en extreem donkere gebieden van een foto. Fujifilm haalt hoge resoluties met zijn sensoren en ontkent dat er daarvoor wordt geïnterpoleerd, terwijl er tot en met de 4e generatie Super CCD HR toch kunstmatig nieuwe beeldpunten werden geïntroduceerd. In de ‘sccd.pdf’ op de Fujifilm.com-website wordt uitgelegd dat “de configuratie verhoogt het (de resolutie) 60% hoger dan het niveau van een gewone CCD”. Op diezelfde site staat de veelgestelde vraag of Frequently Asked Question (FAQ): “Worden die tussenliggende pixels gecreëerd met behulp van interpolatie?” Het antwoord luidt: “Nee, dat worden ze niet. De tussenliggende pixels worden gemaakt met Fujifilm’s originele signaalverwerkingstechnologie uit de aangrenzende pixelwaarden, die verticale en horizontale informatie gebruikt voor de tussenliggende beeldpunten.” Dat antwoord geldt voor de 4e generatie Super CCD HR. Omdat er ten tijde van deze test geen echte technische informatie over de 5e generatie Super CCD HR op Fujifilm.com en de dochtersites te vinden was, gaan we er voorlopig vanuit dat dit antwoord ook geldt voor deze Super CCD HR. Op die manier blijven onze vragen onbeantwoord en zo wordt ook niet opgehelderd hoe de informatie van de diagonaal gerangschikte beeldpunten wordt omgezet naar een horizontale/verticale weergave. Om die redenen blijft FOTOcentraal het vooralsnog gewoon interpolatie noemen. Op de Fujfilm.com-site is de uitleg van de Super CCD nog steeds dat “de RGB-waarden voor de nieuwe pixels worden ontleend aan de RGB-waarden van de omliggende beeldpunten”. Dat is precies FOTOcentraal’s en de algemeen aanvaarde definitie van interpolatie. Ook in een vraaggesprek (www.photoxels.com) eind 2005 geeft Canada’s Fujifilm Product Marketing Manager Kent Hatton geen eenduidig antwoord op de vraag of er geïnterpoleerd wordt. Op de vraag “Heeft Fujifilm interpolatie opgegeven in alle sensoren?” antwoordt hij ontwijkend: “Nu hoogresolutiecamera’s de hoofdstroom worden (met het gegeven dat 4 en 5 megapixels het best verkocht zullen worden in 2005), heeft het geen zin door te gaan de consumenten verder op het ‘Megapixelpad’ te leiden. Als we een bestand zouden interpoleren van onze 6 megapixel 5e Generatie Super CCD naar 12 megapixel, dan zou dat eigenlijk veel meer zijn dan alle amateurfotografen nodig hebben. Er zijn in feite zo veel andere digitale cameravoorzieningen die een camerabezitter verlangt (of zou moeten eisen), dat megapixels niet langer het centrale discussiepunt hoeven te zijn.”

Met de 5e generatie Super CCD HR die in alle nieuwe camera’s is gemonteerd, is er ook de RP-processor en de eigen Fujinon zoomlens en dat drietal heet samen de ‘Real Photo Technology’. Die ‘echte foto techniek’ is een te stevige claim, want de analoge fotografie onderscheidt zich nog steeds, zowel met het oplossend vermogen als met de kleurweergave en het dynamisch bereik. Met Real Photo verbetert Fujifilm de lichtsterkte van de sensor zodat je zelfs in schemering zonder flitser (Natural Light) nog kunt fotograferen en dat doet hij uitstekend. De RP-processor zorgt ervoor dat je weinig bewegingsonscherpte ziet zodat hij hogere gevoeligheid combineert met de snelle, sluitertijd. De E900 heeft een bijzondere voorkeuze Natural als extra stand op de draaikeuzeschakelaar. Die optie schroeft de sensorgevoeligheid op door de ISO-waarde op te krikken naar 800 met een verkorting van de sluitertijd als gevolg. Zo worden foto’s zonder flitsen toch scherp, ondanks trillende handen of snel bewegende onderwerpen. Handig onder behoorlijk schemerige omstandigheden, want flitsen blijft behelpen, zeker met de ingebouwde flitser en ieder hulpmiddel om het gebruik van die flitser zo lang mogelijk uit te stellen, is wat FOTOcentraal betreft welkom. Bovenop zijn 4 x zoomobjectief heeft deze Fujifilm ook nog een 7,6 x digitale zoom, maar je weet dat we daar bijzonder weinig om geven. Digitaal zoomen is geen serieuze optie, want het produceert bijna altijd een bedroevende beeldkwaliteit. Bovendien is het meestal geen indrukwekkend gegeven, omdat digitale zoom een lagere resolutie heeft en het is daardoor puur een uitsnede uit een totaalopname.

En bij het bekijken van die digitaal gezoomde en andere opnamen verstomt de hele interpolatie-discussie eigenlijk onmiddellijk. Bij deze Fujifilmcamera wordt de digitaal gezoomde uitsnede geïnterpoleerd naar de hoogste resolutie van de camera en, zoals bij vrijwel alle camera’s, ook hier met slecht resultaat. Blijkbaar is alleen Sony de gunstige uitzondering. Sony interpoleert uitstekend op basis van de kleurwaarde van 64 omliggende pixels, maar de kwaliteit van de geïnterpoleerde digitale zoomopnamen van deze E900 valt erg tegen. Ze zijn grofkorrelig en ruizig. We zagen dat bij andere Fujifilm-camera’s, zoals de S9500 wel beter, scherper en wat minder afwijkingen. Ook als we sterke vergrotingen van de andere testfoto’s bekijken zien we veel van de ruisachtige JPG-verstoringen die je vaak bij te sterk gecomprimeerde foto’s ziet. Zien we langs contrastovergangen duidelijk resten van over-interpolatie? Of de vervorming van de conversie van diagonale ordening naar het horizontale/verticale raster? Of wordt er toch te sterk gecomprimeerd?

Op het eerste gezicht is de beeldkwaliteit van deze Fujifilmcamera uitstekend. Kleur en kleurverzadiging zijn prachtig, zijn helderheid en contrast zijn zelfs nog mooier dan dat. De scherpte en details zijn goed, de harde winterzon en de heftige schaduwpartijen legt hij uitstekend vast. Zijn beelden vertonen een sprankelende helderheid en zijn contrasten blijven goed doortekend ondanks de slagschaduwen. Tot zover is er niets aan de hand. We zijn diep onder de indruk. Als we uitvergroten zien we echter wat JPG-ruis langs de sterke contrastovergangen, die blijkbaar wordt versterkt door de creatie van nieuwe beeldpunten. Erger is de behoorlijke kleurschifting, die je niet alleen als lichte blauwzweem ziet langs in de overgangen tussen de donkere, dunne takken en de heldere hemel, maar vooral langs de randen van de zwaardere vormen, lichte gevelpartijen en dikke takken en fel reflecterende objecten zoals een verchroomde stuurstang en zadelpen. Die paarse en anderskleurige randen zien we in de uiterste groothoekstand en dan niet alleen in de uiterste hoeken, maar ook nog behoorlijk naar het midden van het beeld. En dat is dicht bij de optische as van het objectief, het gebied waar het lichtpad ideaal is. Zelfs in de uiterste telestand zijn ook rond het centrum van de opnamen nog flarden kleurschifting te zien.

De Fujifilm FinePix E900 produceert 9 megapixel foto’s, maar dan wel met de Super CCD HR. Dat betekent dat 9 megapixel niet echt 9 megapixel is. Zijn stevige kleurschifting kost hem drie punten op het onderdeel Kleurweergave. Die paarse randen zorgen er voor dat zijn opnamen niet geschikt zijn voor sterk uitvergroten. Wil je die randen laten verdwijnen, dan bieden fotobewerkingspaketten een optie om ze weg te halen, maar dat blijft toch een noodgreep want je filtert kleuren uit de opname binnen het aangegeven gebied. Zijn geheugenkaart is de minder courante xD-kaart en Fujifilm doet er slechts een 16 MB-model bij. Dat is net genoeg voor drie van de beste JPG-opnamen, maar niet genoeg om een enkele RAW-opname van ruim 18 MB in op te slaan. Je moet dus wel meteen enkele tientallen euro’s bij zijn prijs optellen voor een extra en vooral grotere xD-kaart.

7,9

snelheid, gewicht, kleur, helderheid, contrast
kleurschifting, interpolatie, slechts 16 MB xD-kaart